Gdy bliska osoba jeździ po alkoholu, także z dziećmi

Dlaczego to takie trudne

O obcym kierowcy łatwo zadzwonić na Policję. Gdy za kierownicą siada mama, tata, partner albo partnerka, w głowie pojawia się wiele głosów naraz: lojalność, wstyd, strach przed kłótnią, obawa o pracę i prawo jazdy tej osoby, czasem lęk przed jej reakcją. Wiele osób przez lata przymyka oko, bo „jakoś zawsze się udawało”.

To, że jest Ci trudno, nie znaczy, że robisz coś źle. Ale jedno warto powiedzieć jasno: jazda po alkoholu zagraża nie tylko kierowcy, ale też pasażerom i wszystkim na drodze. W 2025 roku w wypadkach spowodowanych przez kierujących pod działaniem alkoholu zginęło w Polsce 137 osób (dane Policji, więcej w tekście wypadki i zatrzymania po alkoholu).

Gdy w aucie mają jechać dzieci

Dzieci nie wybierają, z kim jadą. To dorośli decydują za nie, więc to na Tobie spoczywa ochrona ich bezpieczeństwa.

Nie wsadzaj dzieci do auta prowadzonego przez osobę po alkoholu. Nawet na krótkim odcinku, nawet gdy „to tylko dwa piwa”. Z boku nie da się ocenić, ile ktoś ma promili, a ryzyko wypadku rośnie już przy niewielkich stężeniach. Piszemy o tym w tekście o tym, jak alkohol zmienia jazdę.

Miej plan B, zanim będzie potrzebny. Numer do taksówki w telefonie, kontakt do kogoś z rodziny lub sąsiadów, kto może przyjechać, wiedza, jak wrócić komunikacją. Jeśli wiesz, że na rodzinnej uroczystości będzie alkohol, ustal wcześniej, kto prowadzi w drodze powrotnej, albo przyjedź osobnym autem.

Umów się, kto prowadzi, zanim ktoś zacznie pić. Jeśli masz prawo jazdy, zaproponuj, że to Ty poprowadzisz w drodze powrotnej. Taka umowa zawarta na trzeźwo działa lepiej niż spór przy samochodzie.

Gdy osoba po alkoholu już odjeżdża z dziećmi, dzwoń pod 112. Podaj, kto prowadzi, jakim autem (marka, kolor, numer rejestracyjny), skąd i w którą stronę jedzie i że w aucie są dzieci. To nie jest donos. To ochrona ich życia.

Jeśli jedziesz jako pasażer i kierowca zaczyna jechać niebezpiecznie, poproś o zatrzymanie się w bezpiecznym miejscu. Gdy się zatrzyma, wysiądź z dziećmi i wezwij pomoc.

Jak przygotować rozmowę

Rozmowa przy samochodzie, gdy ktoś jest po alkoholu, rzadko coś zmienia. Najwięcej szans daje spokojna rozmowa później, na trzeźwo.

• Wybierz moment. Nie wtedy, gdy ta osoba pije albo ma kaca, i nie w obecności dzieci.
• Mów o faktach. Odwołaj się do konkretnej sytuacji, np. powrotu z sobotniego grilla po kilku piwach, z dziećmi na tylnym siedzeniu. To działa lepiej niż ogólne „zawsze wracasz po alkoholu”.
• Mów o swoich uczuciach. „Boję się, gdy wsiadasz do auta po alkoholu”, „nie mogę wtedy spać”, „nie chcę, żeby dzieci kiedyś wspominały wypadek”. Mów o sobie, zamiast oceniać.
• Powiedz, czego oczekujesz. Na przykład: „Jeśli pijesz, nie prowadzisz. Wtedy wracamy taksówką albo ja prowadzę”.
• Powiedz, co zrobisz, gdy to się powtórzy. Na przykład, że nie wsiądziesz z dziećmi do auta albo że zadzwonisz pod 112. Zapowiadaj tylko to, co naprawdę zrobisz.

Możesz też przypomnieć, czym ryzykuje kierowca: jazda samochodem w stanie nietrzeźwości to przestępstwo z art. 178a kodeksu karnego, z zakazem prowadzenia pojazdów, a przy wysokim stężeniu także z przepadkiem auta. Szczegóły znajdziesz w tekście o jeździe w stanie nietrzeźwości. Groźba konsekwencji rzadko jednak wystarcza sama. Rozmowa o tym, co dla tej osoby naprawdę ważne, zwykle działa lepiej.

Gdy problemem jest samo picie

Jeśli bliska osoba regularnie prowadzi po alkoholu, często oznacza to, że trudno jej kontrolować picie. Diagnozę może postawić tylko specjalista. Ty natomiast nie musisz czekać, aż ta osoba sama zdecyduje się na leczenie, żeby poszukać wsparcia dla siebie.

• 800 199 990 - Telefon Zaufania „Uzależnienia”, prowadzony przez Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom. Jest zarówno dla osób, które mają problem z alkoholem, jak i dla ich bliskich. Działa codziennie w godzinach 16-21, bezpłatnie. Możesz tam opowiedzieć o swojej sytuacji i zapytać, co dalej.
• 800 190 590 - infolinia Narodowego Funduszu Zdrowia, czynna całą dobę i bezpłatna. Dowiesz się tam m.in., gdzie leczyć się w ramach NFZ.

Gdy w domu jest też przemoc

Bywa, że jazda po alkoholu to tylko jeden z problemów, a w domu pojawiają się krzyki, groźby, przemoc fizyczna albo kontrola. Jeśli tak jest, skontaktuj się z Ogólnopolskim Pogotowiem dla Osób Doznających Przemocy Domowej „Niebieska Linia”: 800 120 002, całą dobę, bezpłatnie. Ten numer jest także dla świadków przemocy.

Gdy ktoś jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie, dzwoń pod 112.

Gdy pomocy szuka dziecko lub nastolatek

Jeśli czytasz ten tekst, bo martwisz się o mamę albo tatę, którzy jeżdżą po alkoholu, wiedz, że to nie Twoja wina i nie musisz radzić sobie z tym w pojedynkę. Możesz zadzwonić pod 116 111 - to telefon zaufania dla dzieci i młodzieży, czynny całą dobę i bezpłatny. Możesz tam porozmawiać o wszystkim, co Cię martwi, także o sytuacji w domu.

Jeśli rodzic po alkoholu chce Cię gdzieś zawieźć, a Ty się boisz, możesz poprosić innego dorosłego, któremu ufasz, o pomoc. Gdy auto już jedzie i dzieje się coś groźnego, dzwoń pod 112.