Poszkodowani przez pijanego kierowcę: gdzie szukać pomocy

Najpierw: nie musisz przechodzić przez to w pojedynkę

Po wypadku, w którym ktoś został ranny albo zginął, trudno jest myśleć o formularzach i przepisach. Jednocześnie właśnie wtedy pojawia się najwięcej pytań: kto zapłaci za leczenie, co z postępowaniem, jak powiedzieć dzieciom, jak przeżyć kolejny dzień. W Polsce działają miejsca, które pomagają w takich sytuacjach: ogólnopolska linia 116 006 i 116 123 (bezpłatne) oraz sieć ośrodków finansowanych z Funduszu Sprawiedliwości. Nie musisz wiedzieć dokładnie, czego potrzebujesz, żeby do nich zadzwonić.

Jeśli wypadek dzieje się teraz albo ktoś potrzebuje natychmiastowej pomocy medycznej, dzwoń pod 112.

Linia Pomocy Pokrzywdzonym: 116 006

Fundusz Sprawiedliwości zapowiedział start linii na 1 września 2026 roku, a jej operator opisuje ją dziś jako działającą: to ogólnopolska Linia Pomocy Pokrzywdzonym pod numerem 116 006. Prowadzi ją Fundacja IWO - Doradztwo Obywatelskie ze środków Funduszu Sprawiedliwości.

• Dla kogo: dla osób pokrzywdzonych przestępstwem, świadków przestępstw i ich bliskich. Wypadek z ofiarą spowodowany przez kierowcę po alkoholu to zwykle przestępstwo (art. 177 i 178 kk, zobacz wypadek po alkoholu), więc linia jest także dla osób poszkodowanych w takim wypadku i ich rodzin.
• Kiedy: linia działa całą dobę, 7 dni w tygodniu, również w dni ustawowo wolne od pracy. Prawnik, psycholog i konsultanci w językach obcych przyjmują w wyznaczonych godzinach dyżurów. Rozkład podaje strona numersos.pl (zakładka „Jeśli chcesz porozmawiać z prawnikiem, psychologiem lub w języku innym niż polski”).
• Ile kosztuje: połączenie z numerem 116 006 jest bezpłatne.
• Z zagranicy: jeśli przebywasz poza Polską, dzwoń pod +48 222 309 900. Według numersos.pl to połączenie kosztuje jak rozmowa z telefonem stacjonarnym, a jego cena zależy od taryfy Twojego operatora.
• Anonimowo: nie musisz podawać swoich danych.
• W jakich językach: rozmowa z konsultantem w języku angielskim, ukraińskim lub rosyjskim jest możliwa w godzinach dyżurów (rozkład na numersos.pl). Fundusz Sprawiedliwości zapowiadał też automatyczne menu głosowe i poradnię e-mailową w czterech językach: polskim, angielskim, ukraińskim i rosyjskim.

Według Funduszu Sprawiedliwości przez linię można uzyskać w szczególności wsparcie psychologiczne, wsparcie i porady prawne, informacje o przysługujących prawach i dostępnych formach pomocy oraz dane najbliższych ośrodków udzielających specjalistycznego wsparcia. Strona linii, numersos.pl, podaje też inne sposoby kontaktu niż telefon. Jeśli zadzwonisz poza godzinami dyżuru prawnika lub psychologa, wybierz inną porę albo skorzystaj z e-maila, formularza lub komunikatora opisanych na stronie linii.

Ośrodki pomocy w Twojej okolicy

Oprócz infolinii działa ogólnopolska Sieć Pomocy Osobom Pokrzywdzonym Przestępstwem. To okręgowe ośrodki i lokalne punkty prowadzone przez organizacje, które w konkursach Funduszu Sprawiedliwości dostały środki na tę pracę. Na stronie Funduszu znajdziesz listę z adresami, telefonami i godzinami otwarcia oraz mapę, na której wyszukasz najbliższe miejsce: Znajdź ośrodek pomocy.

Fundusz zaznacza, że lista jest na bieżąco aktualizowana, więc przed wizytą sprawdź godziny otwarcia. Jeśli nie wiesz, który ośrodek wybrać, zadzwoń pod 116 006 i zapytaj o najbliższy.

Twoje prawa w postępowaniu karnym

Gdy sprawa wypadku toczy się w postępowaniu karnym, osoba, która w nim ucierpiała, ma określoną pozycję. Opisujemy ją ogólnie, bez wchodzenia w szczegóły procedury.

Status pokrzywdzonego. Art. 49 § 1 kodeksu postępowania karnego mówi: „Pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo.”

Gdy ofiara nie żyje. Według art. 52 § 1 kpk w razie śmierci pokrzywdzonego prawa, które by mu przysługiwały, mogą wykonywać osoby najbliższe lub osoby pozostające na jego utrzymaniu. Jeśli takich osób brak lub nie zostały ujawnione, robi to prokurator z urzędu.

Oskarżyciel posiłkowy. W sprawach ściganych z oskarżenia publicznego pokrzywdzony może działać jako strona w charakterze oskarżyciela posiłkowego (art. 53 kpk). Jeśli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny (zwykle prokurator), oświadczenie o tym trzeba złożyć najpóźniej do rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej (art. 54 § 1 kpk).

To tylko zarys. W konkretnej sprawie terminy, wnioski i wybór drogi warto omówić z adwokatem lub radcą prawnym. Porady prawne oferuje też Linia Pomocy Pokrzywdzonym (prawnik dyżuruje w wyznaczonych godzinach, rozkład na numersos.pl) oraz ośrodki pomocy, które możesz zapytać, w czym konkretnie mogą pomóc. Osoby pokrzywdzone przestępstwem, które nie są w stanie ponieść kosztów pomocy prawnej, mogą też skorzystać z punktu nieodpłatnej pomocy prawnej, który działa w każdym powiecie (Fundusz Sprawiedliwości). Jak prawo traktuje sprawcę wypadku po alkoholu, wyjaśniamy w tekście o wypadku po alkoholu.

Odszkodowanie z OC sprawcy

Wiele osób obawia się, że skoro sprawca był pijany, ubezpieczyciel odmówi wypłaty. Tak nie jest.

Kto płaci. Z obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem są obowiązani do odszkodowania za szkodę wyrządzoną w związku z ruchem pojazdu, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia albo utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia (art. 34 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Poszkodowany może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń sprawcy (art. 19 ust. 1).

W jakim terminie. Ubezpieczyciel wypłaca odszkodowanie w ciągu 30 dni od zawiadomienia o szkodzie (art. 14 ust. 1). Jeśli w tym czasie nie da się wyjaśnić okoliczności, termin może się wydłużyć, co do zasady najpóźniej do 90 dni. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy ustalenie odpowiedzialności lub wysokości odszkodowania zależy od toczącego się postępowania karnego lub cywilnego (art. 14 ust. 2).

A alkohol sprawcy? Ma znaczenie, ale nie dla Ciebie. Art. 43 ustawy daje ubezpieczycielowi prawo, by po wypłacie odszkodowania dochodzić od kierującego zwrotu pieniędzy, jeśli ten wyrządził szkodę w stanie po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości albo zbiegł z miejsca zdarzenia. Taki zwrot nazywa się regresem i jest sprawą między ubezpieczycielem a sprawcą.

Gdy sprawcy nie ustalono albo auto nie miało OC. Wtedy roszczeń można dochodzić od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (art. 19 ust. 2 w związku z art. 98 ust. 1). Zakres odpowiedzialności UFG zależy od rodzaju szkody (inaczej przy szkodzie na osobie, inaczej w mieniu).

Przy odszkodowaniach za śmierć bliskiej osoby lub poważne obrażenia kwoty i rodzaje świadczeń zależą od wielu okoliczności. Zanim podpiszesz ugodę z ubezpieczycielem, warto skonsultować ją z prawnikiem.

Wsparcie psychologiczne

Szok, bezsenność, złość, poczucie winy, lęk przed jazdą samochodem. Po wypadku albo po stracie bliskiej osoby takie reakcje się zdarzają i nie świadczą o słabości. Jeśli jest Ci bardzo ciężko i potrzebujesz rozmowy, zadzwoń pod 116 123, to telefon dla dorosłych w kryzysie emocjonalnym, czynny całą dobę i bezpłatny. Wsparcie psychologiczne oferuje też Linia Pomocy Pokrzywdzonym pod numerem 116 006 (rozmowa z psychologiem w godzinach dyżurów, rozkład na numersos.pl).

Jeśli myślisz o zrobieniu sobie krzywdy albo ktoś bliski jest w niebezpieczeństwie, dzwoń pod 112.

Więcej numerów, także dla dzieci i młodzieży, znajdziesz na stronie Pomoc.